Hoofdinhoud

De Israël Lobby

Deze aflevering is helaas (nog) niet online beschikbaar. Mogelijk wordt deze aflevering pas binnenkort uitgezonden, of mag deze aflevering niet meer worden uitgezonden. Als u denkt dat er een fout is opgetreden neemt u dan contact op via tegenlicht@vpro.nl. Onze excuses voor het ongemak!

Thema: Plaats des Oordeels

Irak is een puinhoop. Iran gaat nucleair. Israël is gedemoraliseerd en Amerika tot op het bot verdeeld. Tegenlicht zoomt 6 weken lang in op het Midden-Oosten, de Plaats des Oordeels, en schetst ontwikkelingen en toekomstscenario's. Tegenlicht kijkt naar nieuwe ontwikkelingen in het Midden-Oosten, waar de spanning gestaag oploopt. Nu Irak in een puinhoop is veranderd wordt in de Verenigde Staten voor het eerst kritiek hoorbaar op de machtige Israël lobby, die traditioneel een grote invloed heeft op het Amerikaanse buitenlandbeleid. Intussen wordt Iran aangewezen als het nieuwe Rijk van het Kwaad. Hoe wordt in Teheran gereageerd op de toenemende dreiging? De rol van de media bij conflicten in het Midden-Oosten wordt kritisch bekeken: we hebben de beelden, maar hebben we ook de werkelijkheid? In Israël zien we hoe land en bevolking er na jarenlange bezettingsoorlogen psychisch voor staan. We sluiten af met een onheilspellende toekomstvisie vol self-fulfilling prophecies; een politiek, militair en religieus doemscenario dat zich afspeelt in het hart van het Midden-Oosten van oudsher de Plaats des Oordeels.

De Israël Lobby

  • 17.02.2010
israellobby
Vergroten
israellobby
De politicologen Stephen Walt en John Mearsheimer

Portret van een groot taboe: de macht van de Israël lobby in de Verenigde Staten.

Houden de Verenigde Staten Israël staande? En hoe lang gaan ze daar nog mee door? Mag je in Verenigde Staten wel kanttekeningen plaatsen bij die realiteit, of is de pro-Israël lobby financieel en politiek zo sterk dat de relatie tot Israël taboe is en daarmee onbespreekbaar? En wat gebeurt er met hen die het onzegbare toch aan de kaak durven stellen?

In maart 2006 publiceerden de Amerikaanse politicologen John Mearsheimer (University of Chicago) en Steve Walt (Harvard) het controversiële artikel 'The Israel Lobby and US foreign policy'. Daarin betogen zij dat het niet -langer- in het belang van de VS is om het huidige Israël te steunen en te beschermen. Samen met politieke verschuivingen in het Congres en toenemende twijfel over het gevoerde Midden Oosten-beleid kan dit de vonk worden in een kruitvat. Tegenlicht spreekt met de betrokkenen in dit 'nieuwe realisme' debat.

Beide groeperingen komen aan het woord of aan de orde: zij die de hechte band tussen de VS en Israël in stand willen houden (neocon Richard Perle, de libanees-christelijke Brigitte Gabriel en evangelist John Hagee, de lobbyclub AIPAC), en zij die kritiek hierop leveren en niet zelden 'slachtoffer' werden van de lobby. Congreslid Earl Hilliard uit Alabama zocht toenadering tot de Arabische wereld en werd vervolgens overvleugeld door een politieke tegenstander die veel Aipac-geld achter zich kreeg. Van de historicus Tony Judt, die durfde te beweren dat Israël 'een oorlogszuchtige en intolerante, door geloof gedreven etnostaat aan het worden is', werd een lezing op het laatste moment afgezegd. En Human Rights Watch directeur Kenneth Roth werd persoonlijk getarget na kritiek op het geweld dat Israël gebruikte in de mini-oorlog tegen Libanon van afgelopen zomer.

Tenslotte de vraag in hoeverre de pro-Israël lobby uiteindelijk het militaire en politieke belang van Israël zelf bepaalt: kolonel Lawrence Wilkerson (ex-stafchef van Colin Powell) legt uit hoever de invloed van de lobby strekt in de beslissingsstructuur op het Witte Huis. Lobby, Congres, het Witte Huis en Israël zelf lijken in een verstikkende omhelzing beland te zijn: (hoe) kan dat ooit veranderen?

Extra afbeeldingen

Zoom
israellobby
Ex-kolonel en voormalig stafchef van Colin Powell, Lawrence Wilkerson
Zoom
israellobby
Israëlisch vredesonderhandelaar Daniel Levy
Zoom
israellobby
Lobbyist Richard Perle