Tegenlicht - Dwarse denkers

Hoofdinhoud

Tegenlicht

Navigatie

Dwarse denkers

Tegendraadse economen, geschiedkundigen, filosofen, politicologen en biologen spreiden hun gedachtegoed tentoon.

Inspirerende denkers

In de afgelopen serie presenteerde Tegenlicht wederom een aantal inspirerende denkers. Van Douglas Rushkoff over marktwerking tot Ian Goldin over migratie. Lees hun bio's en laat u inspireren.

TransitieNL. Kiemen van het nieuwe Nederland

Tegenlicht kijkt in de laatste aflevering van dit seizoen met transitie-hoogleraar Jan Rotmans naar de kiemen van het nieuwe Nederland.

De toekomst van Europa volgens Beppe Grillo

'Jullie noemen ons Italianen "spaghettivreters". Alsof we een stel kabouters zijn. Maar we zijn juist ontzettend gevaarlijk. Wij hebben het fascisme uitgevonden. En de banken, jullie Nederlandse banken zijn ook gestoeld op de bank uit Genua, de San Giorgio bank. Wij hebben alle wandaden in de wereld uitgevonden. Wij zijn een verschrikkelijk virus’.

Een partijtje vrijheid

In Een partijtje Vrijheid buigt Tegenlicht zich met dwarse denkers als de Duitse filosoof en historicus Peter Sloterdijk en de Amerikaanse letterkundige Stanley Fish over het begrip vrijheid. Wat is de definitie, hoe vrij zijn we werkelijk, zijn er beperkingen aan vrijheid van meningsuiting? En hoe geconditioneerd zijn we als we ons vrij voelen?

Joris Luyendijk in gesprek met Amin Maalouf

In Tegenlicht een gesprek van Joris Luyendijk met de Libanese schrijver Amin Maalouf over zijn geboorteland Libanon en het recht om tot meerdere culturen te behoren.

De Eeuw van Azië

Ruim tweeduizend jaar was Azië het centrum van de wereld. Na een adempauze van een paar honderd jaar keert het nu terug naar zijn natuurlijke positie. De 21ste eeuw wordt de eeuw van Azië en het is in ons aller belang dat het Westen dit onder ogen ziet, waarschuwt Kishore Mahbubani, oud-ambassadeur bij de VN.

Het ei van De Soto

In zijn boek El Misterio del Capital (Het Mysterie van het Kapitaal) stelt De Soto dat de armen in de wereld veel meer bezitten dan we altijd aannemen. Maar omdat hun bezittingen niet officieel geregistreerd staan hebben ze nauwelijks toegang tot hypotheken en geldleningen met onderpand en daardoor worden bijvoorbeeld handel en goederentransport bemoeilijkt. De Soto pleit dan ook voor formalisering van het eigendom van de armen, zodat kapitaal gecreëerd kan worden.

De kapitale kracht van geluk

Braziliaanse topondernemer Ricardo Semler werd schatrijk door zijn werknemers gelukkig te maken.

Agenda 2013

2013 moet het jaar van de grote verandering worden. Het jaar van de nieuwe gedachten en vergezichten. In Agenda 2013 geven grote, nieuwe denkers en doeners hun visie op de toekomst.

Agenda 2010: Leven in het einde der tijden volgens Slavoj Zižek

Tegenlicht confronteert “het denkbeest uit Ljubljana” met fragmenten uit –komende- uitzendingen en vraagt hem de agenda voor 2010 te duiden.

De evolutie revolutie

De Engelse bio-ethicus John Harris vindt dat het verbeteren van de mens met behulp van medicijnen of via genetische ingrepen mag. De mens is deel van de evolutie, dus zijn technische kennis ook. Net als we preventie, vaccinatie, medicatie en educatie belangrijk vinden om de mens beter te laten functioneren, zo is het ook onze morele plicht om de mens te verbeteren waar dat kan, aldus Harris.

De Chicago sessies: de kredietcrisis, markt en moraal

Chicago, niet alleen Obama-stad maar ook de wieg van het vrijemarktfundamentalisme van Milton Friedman en zijn neoliberale Chicago School. Die erfenis staat nu meer dan ooit ter discussie. Tegenlicht kijkt met filosofe Martha Nussbaum en haar rechtenstudenten naar de ethische kanten van ons economisch systeem.

In gesprek met John Gray

Volgens John Gray schuilt er een groot probleem in het vooruitgangsdenken. Elke politieke beweging die streeft naar een zaligmakend einddoel is verdacht omdat dit in het verleden tot grootschalige terreur en bloedvergieten heeft geleid.

In gesprek met Amos Oz

Chris Kijne onderzoekt in een gesprek met de Israëlische schrijver Amos Oz de Israëlische ziel, uitkomend bij de huidige gemoedstoestand in het land, vooral in het licht van de nucleaire dreiging uit Iran.

Riverside Conversations

Een jaar na de rozenrevolutie in Georgië is het tijd om een eerste balans op te maken. Slaagt de jonge, veelal in het Westen opgeleide regeringsploeg van president Saakasjvili erin de voormalige Sovjet Republiek op poten te krijgen? In de zomer van 2004 vroeg Saakasjvili de Georgisch-Russische oligarch en multimiljonair Kakha Bendookidze of hij voor zijn geboorteland wilde doen wat hij voor de zware industrie in Rusland had gedaan: de zaak economisch gezond maken. Bendookidze nam de handschoen op, en als Minister, speciaal belast met de hervorming van het land, stelde hij zich een schijnbaar eenvoudig doel: privatiseren, zoveel mogelijk (buitenlands) geld aantrekken en Georgië tot het bruisend hart van de regio maken. “Georgië is bereid alles te verkopen, behalve zijn geweten”, liet hij de wereld weten.

Na de democratie

Deze week de vraag of de democratie nog te redden is. Het geloof in politiek en politici lijkt immers niet bepaald toe te nemen. Moeten we, om de belangrijke beslissingen te nemen waar de huidige multi-crisis om vraagt, misschien naar een nieuw systeem? En wat zijn eigenlijk precies de tekortkomingen? Met o.a. John Keane, Fareed Zakaria en Hilary Wainwright.

Overvloed

Tegenlicht kijkt mee over de schouder van een man die ondanks de crisis een overvloedige toekomst verwacht: Peter Diamandis. Door technologische ontwikkelingen wordt het leven beter dan ooit.

Evgeny Morozov: het einde van de internet-utopie

Het Internet als bevrijdende kracht richting democratie. Evgeny Morozov, schrijver van ‘The Net Delusion’ vindt dit een valse voorstelling van zaken. Hij neemt plaats in een visuele arena met twaalf schermen, waarin hij wordt gebombardeerd met beelden en quotes.

Riverside conversations

Tegenlicht neemt in deze uitzending voor even wat afstand van de actuele gebeurtenissen in de wereld, en richt de blik op de toekomst. Onder de noemer Riverside Conversations, de plaats van handeling is Riverside Drive, New York, zullen drie vooraanstaande economen een gesprek voeren over de toekomst van de wereldeconomie.

Here comes the sun

Elk half uur valt er op het aardoppervlak genoeg licht om de hele wereld een jaar lang van energie te voorzien. We hebben geen energieprobleem, we hebben een omzettingsprobleem. Als we in staat zijn het zonlicht op slimme wijze te oogsten dan kunnen we een mondiale energiecrisis voorkomen. Een pleidooi van de Duitse "zonnepriester" Hermann Scheer.

De kracht van ideeën - In gesprek met Amartya Sen

Chris Kijne interviewt de progressieve econoom Amartya Sen, winnaar van de Nobelprijs voor de Economie in 1998. Onderwerp van gesprek is de vraag waar we het eigenlijk over hebben wanneer we over identiteit en geweld spreken, en welke rol nationaliteit en religie daarbij moeten spelen.

De Laatste Markt

De Indiase topeconoom Prahalad vindt dat we op een heel andere manier moeten kijken naar de armen in de wereld. Prahalad: 'Als we de armen niet meer zien als slachtoffer of last, maar ze beschouwen als prijsbewuste consumenten opent zich een wereld van nieuwe mogelijkheden.'
Armoede is niet een probleem, maar een kans en als onze multinationals willen overleven dan zullen zij die kans moeten grijpen. In Tegenlicht, de armen als laatste groeimarkt.

Over Tegenlicht

Welkom op de website van Tegenlicht - het informatieve programma van de VPRO dat iedere maandagavond om 20:55 uur wordt uitgezonden op Nederland 2. De herhaling is op de achtereenvolgende dinsdagochtend om 09:55 uur, eveneens op Nederland 2. Opmerkingen en suggesties zijn natuurlijk welkom, mail ze naar de redactie via tegenlicht@vpro.nl

Eindredactie Tegenlicht: Henneke Hagen en Frank Wiering

Eindredactie Internet: Jasper Koning

Stagiaires Website: Bart Heerema en Rianne Lachmeijer