Bronnen

06.11.2002

: Zoom; tl09 granta; Granta, nr. 77, verschenen april 2002

Enkele bronnen die we gebruikten voor de uitzending staan hieronder. Zie ook het Tegenlichtforum, waar veel kijkers inmiddels links hebben geplaatst naar allerlei interessante pro/contra-VS artikelen en boeken, zie de link hiernaast.

Leesvoer bij deze uitzending en verwijzingen

1. Nye, Joseph
THE PARADOX OF AMERICAN POWER: WHY THE WORLD'S ONLY SUPERPOWER CAN'T DO IT ALONE

Een analyse van het machtigste land ter wereld sinds het Romeinse rijk. Nye, voormalig adviseur van de regering Clinton, onderscheidt in zijn boek harde en zachte factoren binnen het concept macht. De eerste categorie verwijst naar materiële waarden als economische en militaire macht. De tweede vorm van macht is van immateriële aard, macht dus in morele zin. Een grootmacht in de wereld dient beide vormen van macht te bezitten, aldus Nye. En in het huidige tijdperk van wereldwijde informatiestromen en economische globalisering wordt de 'zachte macht' steeds belangrijker. Immers, met militaire middelen en economische pressie kan welliswaar gedrag worden afgedwongen, maar het is effectiever om op basis van argumenten landen en bedrijven vooraf te overtuigen een bepaalde koers te volgen. Het is dan ook een riskante strategie van de VS om zich op allerlei fronten terug te trekken uit verdragen en afspraken die door veel landen wel worden ondersteund. Nye citeert daarbij een Franse criticus die selt dat “niets in de wereld kan worden gedaan zonder de Verenigde Staten, en er is zeer weinig dat door de Verenigde Staten alleen kan worden gedaan”.

[homepage van Joseph Nye, zie link 1]

2002, Oxford University Press;
ISBN: 0195150880

2. Granta, nr. 77
'WHAT WE THINK OF AMERICA'

Zeer lezenswaardig is de verzameling essays over de VS die verscheen in de Granta van april 2002. Dit literaire tijdschrift besteedde naar aanleiding van 11 september een heel nummer aan de perceptie van Amerika door niet-Amerikanen. Liefst 24 schrijvers over de hele wereld geven in korte essays hun visie op het land, in de meeste gevallen vanuit persoonlijke ervaringen of typische anecdotes. Met bijdragen van onder andere Michael Ignatieff, Ian Buruma, Harold Pinter en John Gray. Het tijdschrift is te bestellen via de website voor ongeveer 10 euro, maar ongeveer de helft van de artikelen is online te lezen, zie link [2] rechtsboven.

3. Mark Hertsgaard
DE SCHADUW VAN DE MACHT (THE EAGLE'S SHADOW)

Een boek met hetzelfde uitgangspunt als de hierboven genoemde editie van Granta: hoe kijkt de rest van de wereld tegen de VS aan? Maar naast de intellectuelen der aarde, ging Hertsgaard ook te rade bij de gewone man en vrouw. Het resultaat is een ‘reis-essay’ vol boze, verbaasde en bewonderende opmerkingen over Amerika vanuit alle hoeken van de wereld. Tussen de verhalen door neemt Hertsgaard ook zelf een duidelijke positie in. De alomtegenwoordigheid van de VS in wereldwijde culturen en economieën brengt namelijk verantwoordelijkheden met zich mee. Dit ontkennen is uiterst gevaarlijk. En de aanslagen van 11 september hebben volgens de auteur achter die observatie een uitroepteken gezet.

Cossee; 224 pagina's; € 19,90
ISBN 90 5936 013 3.

ARTIKELEN

4. Immanuel Wallerstein
THE EAGLE HAS CRASH LANDED

De VS zijn volgens Yale-professor Immanuel Wallerstein verworden tot een gevaarlijk zwalkend land, machthebbers zonder echte morele macht. Dat de macht van Amerika tanende is, staat volgens Wallerstein buiten kijf. Vanuit een interessant historisch perspectief schetst hij de gevolgen van dit proces, waarbij het vooral gaat om de vraag of de VS alsnog een elegante draai aan hun terugval weten te geven, met minimale schade voor de wereld en zichzelf. Zie link [3] voor het complete artikel.