Main Content

Bronnen en Achtergronden

  • 26.02.2004
liberte
Zoom
liberte

Het begrip vrijheid is bij uitstek een favoriet onderwerp binnen filosofische kringen. Onderstaand vindt u enkele links naar verschillende filosofen en hun ideeën over Vrijheid:

Ideeën over Vrijheid

1. ISAIAH BERLIN (1909-1997)

Berlin, sociaal-democraat en filosoof werd geboren in Letland en voert in zijn werk een strijd tegen het monistische wereldbeeld.

In zijn werk “Twee opvattingen van vrijheid” onderscheidt Berlin twee interpretaties van het vrijheidsbegrip, een negatieve en een positieve.

Dirk Verhofstadt schrijft hierover in een recensie:
“De rode draad doorheen het werk van Berlin is zijn kruistocht tegen het monistische wereldbeeld. De stelling dat rationele mensen hun denken en handelen baseren op dezelfde, voor iedereen en onder alle omstandigheden geldende wetten en regels. Berlin stelt daar tegenover dat er vele, elk op zich nastrevenswaardige doch vaak onverenigbare waarden zijn die onvermijdelijk tegenover elkaar afgewogen moeten worden. De hoop dat er een ordening zou bestaan waarin alle waarden harmonieus verwezenlijkt kunnen worden is een misverstand. Om die reden is een samenleving zonder politiek ondenkbaar. 'Het einde van de politiek', of 'Het einde van de geschiedenis', of 'Het einde van de ideologieën' bestaat niet.”

Lees verder door rechts op link 1 te klikken.

Henry Hardy schrijft naar aanleiding van Berlin’s “Four Essays on Liberty”:
“The central plank in the book is Berlin’s value pluralism, his belief that the values humans pursue are not only multiple but sometimes irreconcilable, and that this applies at the level of whole cultures – systems of value – as well as between the values of a particular culture or individual.(…) It is part of Christianity, as of the other great monistic religions, to claim there is one way to salvation, one right way to live, one true value-structure. This is the claim which, when it is given fanatical expression, leads to fundamentalism, persecution and intolerance. Pluralism is a prophylactic against such dangers. It is a source of liberalism and toleration – not just the unstable kind of toleration that waits for the mistaken to see the light, but the deep toleration that accepts and welcomes visions of life that differ irretrievably from those we ourselves live by.”

Lees verder door rechts op link 2 te klikken.

2. RÜDIGER SAFRANSKI (1945)

Safranski schreef onder andere “Het Kwaad Het drama van de vrijheid”.
Herman Ligtenberg schrijft naar aanleiding van dit werk:

”Het boek is de neerslag van een zoektocht naar het wezenlijke van de menselijke vrijheid in een contingente wereld; 'dat wat er is had er evengoed niet kunnen zijn'. Voor Safranski is een rondgang door de eeuwen heen nodig om uit te komen bij de fundamentele tegenstelling tussen wat ik hier, bij gebrek aan beter, de 'gelovige' en de 'humanistische' situatie wil noemen.”

"Of we willen of niet, we handelen en doen daarmee een beroep op onze riskante vrijheid. Daarbij zullen we het zonder vertrouwen nauwelijks kunnen stellen. In precaire situaties, zegt Kant ergens, is er een soort plicht te vertrouwen. Zij vormt een kleine lichtkegel te midden van het duister waar je uit voortkomt en waar je naar toe gaat. Indachtig het kwaad dat we kunnen doen en dat ons kan worden aangedaan, kunnen we altijd proberen te doen alsof een god of onze eigen natuur het goed met ons voorhad."

Lees verder door rechts op link 3 te klikken.

Extra afbeeldingen

Zoom
Rüdiger Safranski
Rüdiger Safranski (1945), Duits filosoof en schrijver van "Het Kwaad, Het drama van de Vrijheid".
Zoom
Isaiah Berlin
Isaiah Berlin, Brits filosoof, geboren in Letland (1909-1997) en onder andere bekend van zijn essay "Two Concepts of Liberty".