Dubito ergo sum

Zoom

nexus

Tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap, organiseerde het Nexus –instituut een serie internationale conferenties over de waarden van Europa en de toekomst van de Unie. De overkoepelende titel van de reeks was: Europe. A Beautiful idea? In Den Haag, Warschau, Berlijn, Washington en Rotterdam werd gesproken over politiek en democratie, educatie en kunst en over de toekomst van Europa, maar ook over gedeelde waarden en een gemeenschappelijke geschiedenis. Want wat is Europa? Wat maakt het tot een eenheid?

Over de reeks conferencies "Europe. A Beautiful idea?"

De conclusies van de bijeenkomsten zijn vastgelegd in een manifest.
“Tien conclusies voor de politieke leiders van de Europese Unie”:

I Debat over het Europese samenlevingsmodel is fundamenteel voor de EU, nu en in de toekomst.
II Europa’s fundamentele waarden zijn onaantastbaar
III Europa’s welvaart is haar diversiteit, Europa’s kracht is haar openheid
IV Europees bewustzijn begint met een gevoel van trots voor Europese waarden, culturele erfgoed en natuurlijke omgeving
V Het Europese model vereist leiders met visie en burgers met zelfvertrouwen
VI Europees burgerschap begint met educatie in de geest van Europa
VII Cultuur is de sleutel
VIII Debat is het middel
IX Europa’s grootste wapen is het goede voorbeeld
X Grote ideeën en verwaandheid leiden tot vreselijke wandaden (Goethe)

Het manifest geeft een beeld van wat Europa is of zou moeten zijn.
Europa is een samenlevingsmodel, vinden de auteurs van het document, een verzameling waarden die voortdurend veranderen. Debat over het idee van Europa zal daarom altijd noodzakelijk blijven.
Europa staat ook voor fundamentele democratische waarden: de rechtsstaat, gelijkheid, mensenrechten, democratie en vrijheid. Grondrechten die we in Europees verband moeten waarborgen en die als voorbeeld kunnen dienen voor andere landen.
De kracht van de unie is haar diversiteit en ‘eenheid in verscheidenheid’. Europa moet daarom integratie en de uitwisseling van kennis stimuleren en haar culturele en historische erfgoed koesteren.
Europa is gebaseerd op een veelheid aan idealen en het manifest is daar een afspiegeling van.

Gedurende de conferenties werd veel gesproken over de onvolkomenheden van de unie. Over de problemen van de multiculturele samenleving, de tweedeling in het onderwijs en de grenzen van Europa. Is de multiculturele samenleving achterhaald? Kunnen we het onderwijs niet beter privatiseren? Past Turkije wel bij Europa? Voorlopig zijn er meer vragen dan antwoorden en is de toekomst onzeker. Het beste vooruitzicht is daarom de voortzetting van het debat.
Leszek Kolakowski meent dat al die vragen en de twijfels typisch Europees zijn: “de Europese culturele identiteit bestaat in afwezigheid van een volledig gevormde identiteit – met andere woorden in onzekerheid en onrust”. De twijfel als inspiratiebron en bevestiging van het bestaan: “Dubito ergo sum”