Milko's leestip

Zoom

Cover van 'Intensieve Menshouderij'

Gevraagd naar leesvoer op het nachtkastje, noemde Milko Emmerig het managementboek 'Intensieve Menshouderij, hoe kwaliteit oplost in rationaliteit' van organisatieadviseurs Jaap Peters & Judith Pouw (Scriptum, 2004). Deze nominatie voor Managementboek van het Jaar 2006 onderzoekt de wijze waarop wij organisaties inrichten. De auteurs zien in de huidige ontwikkelingen in bedrijfsleven en arbeidsverhoudingen een parallel met de intensieve landbouw/veehouderij.

Milko's kennismaking en eerste ervaringen met het fenomeen 'reorganisatie', bij zovelen bekend, wekten nieuwsgierigheid naar de laatste inzichten op het gebied van de organisatie van werk. Peters en Pouw proberen te analyseren hoe organisaties tot geldmachines kunnen worden, en wat dat betekent voor kwaliteit, vakinhoudelijkheid en loyaliteit. Waar alleen 'output' wordt gemeten, treedt vaak verzwakking van het systeem op. Of zoals de auteurs schrijven: 'Een koe die veel melk geeft, is vaak niet gezond'.

Vanuit een nadere beschouwing van 'spreadsheetmanagement' en rationalisering, wordt in 'Intensieve Menshouderij' een vergelijking gemaakt tussen intensieve en organische bedrijfsvoering. Symptomen van roofbouw worden opgesomd: kortetermijn-denken; ingesteld raken op materialisme; nadruk op cijfermatige output, kostenbesparing en efficiency; en slim gebruik van reorganisaties. Telebankieren is hier het modelvoorbeeld: het mes snijdt aan twee kanten aangezien klantvriendelijkheid toeneemt en er gelijktijdig kostenbesparing (veelal op arbeidskosten) plaatsvindt. Tot grote tevredenheid van de beslissende klasse. En ondertussen nemen cynisme bij zowel de top als de werkvloer toe.

Uiteindelijk sluit het boek af met veel waarschuwingen en enkele aanbevelingen. In weerwil van groeiende vervreemding tussen top en werkvloer, en een generatie managers die 'verslaafd is aan reorganisaties', wordt de hoop uitgesproken dat nieuwe generaties minder zullen leven om te werken, dat kwaliteit weer belangrijker zal worden dan rationaliteit, en dat 'slow' de overhand krijgt boven grootschalig en 'intensief'. Toch lijken de auteurs er in de laatste zin van hun epiloog zelf ook niet helemaal gerust op: 'Iedereen kan dagelijks in de krant lezen dat het allemaal niet werkt zoals we het op papier bedacht hebben. Iedereen weet het...'