Main Content

Lijst van gebruikte Tegenlicht- (en DNW-) afleveringen

  • 13.10.2008
VPRO's Tegenlicht
Zoom
VPRO's Tegenlicht

Bekijk hier enkele uitspraken die in Crash 2008 voorkomen en de bijbehorende Tegenlicht-afleveringen

- Aflevering DNW: DE CALCULERENDE COWBOY (23 januari 2000)
Samenstelling: Jos de Putter

Jim Rogers: Time Magazine noemde hem de "Indiana Jones of investing", ooit richtte hij samen met George Soros het Quantum Fund op en was hij de eerste investeerder die het internet ontdekte, hij ging op zijn 37ste met pensioen en nu reist hij, steenrijk, in een speciaal voor hem gemaakte Mercedes de wereld rond. Op zoek naar steeds nieuwe investeringsmogelijkheden. Terwijl president Havel de politici Gorbatsjov, Kohl, Thatcher en Bush hun medailles omhangt vanwege hun verdiensten voor de Fluwelen Revolutie van tien jaar geleden, analyseert Rogers de gevolgen van hun historisch ingrijpen. Met 'De Calculerende Cowboy' zoekt DNW een antwoord op de vraag of de vrije marktprincipes die het Westen het voormalig Oostblok cadeau deed toen tien jaar geleden de Muur viel, ook werken zoals iedereen hoopte dat ze zouden werken.

- Aflevering DNW: DE AUTOMAAT (19 oktober 1998) (met Manuel Castells)
Samenstelling: Bregtje van der Haak en Alexander Oey

Aan de hand van een interview met de Spaanse socioloog Manuel Castells bracht DNW een aantal van de veranderingen in de wereld in kaart. Castells constateert dat de technologische ontwikkelingen sinds de vroege jaren zeventig ingrijpende gevolgen hebben gehad voor de economie: die is werkelijk globaal geworden in de zin dat de kapitaalmarkt zich van nationale grenzen niets meer aantrekt. De grote geldstromen bewegen zich nu in een abstracte, globale ruimte, volgens een eigen logica, in real time, en zijn voor niets en niemand meer beheersbaar. De gevolgen van deze ontwikkeling zijn echter niet abstract: zij zijn op allerlei manieren voelbaar in de samenleving, in de politiek en in de cultuur.

- Aflevering DNW: DE VEROVERING VAN DE WERELD (12 november 2000)
Samenstelling: George Brugmans

In "De verovering van de wereld" werd een betoog over globalisering opgezet waarin vragen aan bod kwamen als: wat is globalisering, wie zijn de voor- en tegenstanders, wat zijn de drijvende krachten en wat staat er eigenlijk op het spel? Aan het woord komt o.a. de Engelse politieke filosoof John Gray, ooit adviseur van Margaret Thatcher maar inmiddels een verklaard tegenstander van de zegeningen van het vrije marktdenken.

- Aflevering Tegenlicht: DE IJZEREN DRIEHOEK (mei 2003)
Regie: Shuchen Tan

De Carlyle Group is niet zomaar een investeringsonderneming. Achter Carlyle gaan grote namen schuil, zoals George H.W. Bush, de ex-president van Amerika en de Engelse ex-premier John Major. De familie Bin Laden heeft aandelen gehad in dit investeringsfonds. De in 1987 opgerichte onderneming lijkt door zijn internationale netwerk van vooraanstaande investeerders en door nauwe connecties met het Witte Huis, het Pentagon en de CIA achter de schermen van de wereld een niet te onderschatten rol te spelen. In Tegenlicht wordt aan de hand van interviews met betrokkenen een beeld geschetst van een bedrijf dat in een onzekere internationale omgeving economisch buitengewoon succesvol opereert.

- Aflevering Tegenlicht: ENRON I/II (12/19 november 2007)
deel 1: De Opkomst (12 november 2007)
Regie: Alex Gibney

De ondergang van het Amerikaanse energieconcern Enron deed de wereldeconomie in december 2001 op haar grondvesten schudden en groeide uit tot een van de grootste bedrijfsschandalen uit de geschiedenis. Uit talloze interviews, persoonlijke nota’s van de directie en de tapes van de telefoongesprekken van Enron–traders komt een gitzwart portret van het Amerikaanse kapitalisme naar voren. Hoofdrolspelers in de uitzending zijn topman Ken Lay, zijn rechterhand Jeffrey Skilling en Andrew Fastow.

- Aflevering: ENRON deel 2: De Ondergang (19 november 2007)
Regie: Alex Gibney

In december 2001 wordt Enron officieel failliet verklaard en ruim 20 duizend werknemers staan op straat. Cliff Baxter pleegt zelfmoord en Skilling zit verslagen bij de verhoren door het Congres. Hoe is het mogelijk dat de top van het bedrijf miljoenen dollars aan bonussen binnenhaalde, terwijl investeerders en personeel hun zuurverdiende spaargeld in rook zagen opgaan?

- Aflevering Tegenlicht: DE GRAAICULTUUR (16 mei 2004)
Regie: Bregtje van der Haak

Tegenlicht onderzocht de graaicultuur aan de top van het multinationale bedrijfsleven. Welke structurele oorzaken zijn er voor fraudezaken? En hoe is te verklaren dat succesvolle managers, rolmodellen van de jaren negentig, nu als oplichters en zakkenvullers worden afgeschilderd? In ‘De graaicultuur’ is Ahold het vertrekpunt voor een zoektocht naar de structurele oorzaken van de malversaties, die de kijker voert van Zaandam via Amsterdam naar New York, Boston en Milaan.

- Aflevering Tegenlicht: DE NIEUWE INVESTEERDER (3 december 2007)
Regie: Kees Brouwer

Moderne roofridders, sprinkhanen, uitzuigers, slopers, strippers. De minder aardige benamingen van hedge funds (hefboomfondsen) buitelden over elkaar in de zomer van 2007 toen na actie van een klein maar agressief hedge fund opnieuw een toonaangevende Nederlandse kampioen werd opgekocht, ABN-Amro deze keer. De hedge funds zouden Nederland uitverkopen met maar één doel voor ogen: cashen, en wel zo snel mogelijk.
In deze Tegenlicht-aflevering namen Kees Brouwer en Gijs Meyer Swantee een kijkje bij Antaurus, het snelst groeiende hedge fund van Nederland.

- Aflevering Tegenlicht: DE HEGEMONIE VAN DE VS (februari 2002)
Samenstelling: Hans Otten en Shuchen Tan

Met het plan desnoods unilateraal in te grijpen in Irak toonde Amerika hoe zij haar eigen positie, als enige overgebleven supermacht, op het wereldtoneel ziet. De VS hebben de grootste militaire macht, de grootste economische macht en de grootste culturele macht, en daarmee kunnen de VS doen wat ze willen, met of zonder bondgenoten, zo lijkt de boodschap aan de wereld. Maar is Amerika in werkelijkheid wel de supermacht die ze beweert te zijn? Of is dit een facade, die de regering in Washington overeind houdt om de aandacht af te leiden van de binnenlandse problemen? Hoe ziet de andere kant van Amerika eruit?

- Aflevering Tegenlicht: DE DAG DAT DE DOLLAR VALT (20 november 2005)
Samenstelling en regie: Roel van Broekhoven

In 'De Dag dat de Dollar valt' voegt regisseur Roel van Broekhoven fictie en werkelijkheid samen. De in scene gezette val van de dollar wordt becommentarieerd door o.a. bankeconomen Stephen Roach (New York) en directeur van Euro Pacific Capital Peter Schiff, defensiespecialist Rob de Wijk en GroenLinks kamerlid Kees Vendrik. In gespeelde scenes en journaalfragmenten zien we hoe de paniek van de financiële wereld overslaat naar het leven van alledag.
In deze aflevering voorspelden Stephen Roach en Peter Schiff al de huidige kredietcrisis en de teloorgang van Amerika met uitspraken als:
Stephen Roach: 'It is a confidence game, if foreign investors; private and central banks lose confidence in the perceived value of dollar dominated assets they will switch to other portfolio’s.'
Peter Schiff: 'We are living beyond our means and by contrast the rest of the world has to be living below their means. They are sacrificing for our future . With a recession there will be a major rearranging of the global living standards. The American living standard will diminish drastically and other people will start the purging power we lost.'
Peter Schiff: 'If you are a heroin addict and you wanna get healthy you need to go through a withdrawal. It is a painful process but necessary if you want to get healthy.'

- Aflevering Tegenlicht: SPONSORS VOOR UNCLE SAM
(uitgezonden september 2008, interviews opgenomen in mei 2008)
Regie: Shuchen Tan

Vorig jaar brak paniek uit op de financiële markten. En nu, een jaar later, is de volle omvang van de kredietcrisis pas goed zichtbaar. De totale financiële schade van de kredietcrisis kan volgens zakenbank Goldman Sachs oplopen tot duizenden miljarden dollars. Terwijl de geldstroom in het Westen opdroogt, is in andere delen van de wereld meer kapitaal beschikbaar dan ooit. In de Golfstaten zijn de staatskassen door de hoge olieprijzen overvol. McKinsey schat het geïnvesteerde kapitaal van staatsinvesteringsfondsen samen op ruim 1,4 triljoen dollar: dat is een 1,4 met nog elf nullen erachter. Het Westen boekt dus af, het Oosten boekt bij. Aan de hand van dit internationaal fenomeen onderzoekt Tegenlicht de recente problemen bij Citibank. Die bank moest eind 2007 op zoek naar vers kapitaal en zag zich gedwongen aan te kloppen bij rijke geldschieters uit het (Midden-)Oosten.

- Aflevering Tegenlicht: AGENDA 2008 (7 januari 2008)
Regie: Jos de Putter (Jim Rogers), IJsbrand van Veelen (Peter Schwartz), Alexander Oey (Tariq Ramadan)

Drie programmamakers gingen te rade bij oude bekenden die de afgelopen jaren blijk hebben gegeven van een voorspellende kijk op de wereld. Het levert driemaal een weerzien op, met elk een eigen karakter. Centrale vraag: wat worden de eerstkomende jaren de brandende kwesties, ontwikkelingen en onzekerheden?
Jos de Putter heeft in Stockholm een weerzien met de markante New Yorkse grootinvesteerder Jim Rogers. De bedenker van de wereldberoemde Rogers International Commodity Index (RICI) praat ons nu bij over de wereld van grondstoffen, bull- en bearmarkets, en de verschuiving van het mondiale economische zwaartepunt naar Oosten. Rogers voorspelt ruïnes in Amerika na de val van de dollar, maar voorziet ook bloemen voor boeren en mijnwerkers in wat nu nog ontwikkelingslanden zijn. En is een oorlog tussen Amerika en China nou echt volslagen ondenkbaar?