Redding van een icoon bron voor toekomstige crises?

Zoom

debt clock

De crisis zorgt voor veel vragen. Zijn stimuleringsmaatregelen goed of fout om de economie te herstellen? In Amerika zou het weleens tot andere grote problemen kunnen leiden.

In vier afleveringen verkent Tegenlicht hoe we de crisis als kans kunnen benutten. Op ons weblog wordt het thema Crisis als kans op scherp gesteld met speciaal voor Tegenlicht geschreven columns door de auteurs van Me Judice, het onafhankelijk discussieforum van economen.

Discussieer mee over de toekomst van onze economie aan de hand van de stelling: "De economische stimuleringsmaatregelen van president Obama zijn geen adequaat antwoord op de crisis en zullen slechts leiden tot een onnodig hoge staatsschuld."
 

Er is geen algemeen antwoord te geven op de vraag of economische stimuleringsmaatregelen goed of slecht zijn. Voorzichtigheid is echter altijd geboden omdat stimuleringsmaatregelen vaak een verkeerde timing hebben en daarmee de conjunctuurbeweging juist kunnen versterken. Terughoudendheid is bovenal nodig wanneer het maatregelen betreft die specifiek op bepaalde sectoren of bedrijven zijn gericht. Zulke maatregelen kunnen leiden tot verschuiving van vraag tussen sectoren, concurrentieverhoudingen verstoren of noodzakelijke structurele aanpassingen tegenhouden of vertragen. Er is wereldwijd een structurele overcapaciteit in de auto-industrie. Door de crisis is deze sector hard getroffen, maar crisis of geen crisis, deze overcapaciteit dient afgebouwd te worden want hij is een bron van verspilling van middelen die beter ergens anders ingezet kunnen worden. Deze afbouw zou bij voorkeur geleidelijk plaatsvinden. De crisis maakt dit echter onmogelijk.

Met bovenstaande in het achterhoofd is de miljardeninjectie in GM enkel gerechtvaardigd vanuit het feit dat een verdwijnen van GM domino effecten zou hebben gehad op grote delen van de rest van de Amerikaanse economie. Hier moeten vraagtekens bij gezet worden. Het betreft geen grote bank waarvan een faillissement het hele interbancaire verkeer kan platleggen. Bovendien moet er een levensvatbaar autobedrijf overblijven met een productaanbod dat beter aansluit bij de toekomstige vraag. Denk dan vooral aan kleinere en zuinigere auto's. Een immens bedrijf dat hier nooit op gericht is geweest, zal zulk een switch niet zo gemakkelijk maken. Het betekent een verandering van cultuur, eigen maken van nieuwe technologie en het maken van nieuwe ontwerpen.

Het is gemakkelijk in te zien waarom grote iconen gered worden. Ze zijn zeer zichtbaar en het is politiek moeilijk te verkopen om zo een bedrijf failliet te laten gaan. Het ten onder laten gaan van 1000 kleine bedrijven met samen evenveel werknemers als GM zal de aandacht van de politiek waarschijnlijk niet trekken. Hoe treurig de gevolgen voor de betrokkenen ook zijn, er moeten helaas harde afwegingen worden gemaakt. Een redding is immers niet gratis. Met hetzelfde geld kunnen ergens anders banen gered worden en als het de redding van een slecht functionerend bedrijf betreft kunnen er elders zelfs meer banen worden gered. Als de middelen niet voor het redden van banen worden ingezet, vermijden ze een verdere verhoging van de staatsschuld die op termijn weer tot hogere belastingen en dus minder banen leidt.

Obama's stimuleringspakket bevat een veelheid van maatregelen, waaronder extra uitgaven en het verlagen van belastingen. Bij het verhogen van de uitgaven loopt men de gevaren die hierboven beschreven zijn. Is een verlaging van de belastingen dan zinvoller? Belastingen zijn vooral bedoeld om de vraag te stimuleren en eventueel de investeringen weer op peil te brengen. In de huidige omstandigheden worden belastingverlagingen echter vooral gespaard. Het gevolg van beiden is echter een toename van de staatsschuld. Voor 2010 wordt een tekort van 9 tot 10% BBP verwacht. Dit tekort moet gefinancierd worden door de uitgifte van staatsschuld. Gecombineerd met de financieringsbehoefte van vele andere regeringen kan dit de kapitaalmarkt onder druk zetten en de rente opstuwen. Daarbij komt dat de Amerikanen voor een groot deel van het buitenland afhankelijk zijn voor de financiering van hun tekort. Het grote beroep op de internationale kapitaalmarkten kan een bron zijn voor toekomstige crises wanneer de bereidheid van financiering onzeker wordt en de dollar instabiel maakt.

Zoom

Roel Beetsma is hoogleraar Macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam. Voordat hij naar Amsterdam kwam, doceerde hij aan de University of California, Berkeley, University of British Columbia en DELTA in Parijs. Zijn onderzoeksinteresse omvat de macro-economische consequenties van vergrijzing, pensioensystemen, monetaire unies en de interactie tussen overheidsfinanciën en monetair beleid. Hij is als research fellow verbonden aan Netspar, CEPR, Londen, CESifo in München en het Kiel Institute of World Economics. Hij is gepromoveerd aan de Universiteit van Tilburg in 1993.

De banken geven zichzelf weer flinke bonussen en beter opletten wat de financieele wereld doet. Meneer N.Wellink was met zijn uitspraken vanmiddag bij commissie de Witt niet zo overtuigend van zijn falen.Volgens mij faalt het hele geldsysteem .Verandering ten goede? Ik vrees van niet.Alles gaat weer van voor af aan.Men merkt dit door middel van de media.Wat er gebeurt op deze aarde.

Mevr. Y. Herklots

wij zitten in een staatsschuldcrisis, wij maar geld in banken pompen wat de staatschuld maar oploopt dat boeit hun niet maar dat de burger de beurs trekt daar zijn op uit

desiree esser

Ach,het kapitalistische systeem loopt op z’n laatste benen. Valt de mondiale krediet crisis te voorkomen? Neen, beslist niet.
Een cultuur expandeert tot ze alles heeft opgesoupeerd en onder haar eigen gewicht instort - ook de onze.
De heer Beetsma wijst op de noodzaak van een cultuur omslag. maar dat kan niet - daarvan is in de hele geschiedenis geen voorbeeld van te vinden.
Het gaat in de praktijk anders:
we zoeken driftig naar oplossingen om een falend systeem overeind te houden; we proberen van alles, maar niets helpt - het systeem, onze wijze van leven gaat ten onder.
Pas als de hele samenleving -inclusief de elites - onherstelbaar aangetast is, pas dan kan er een nieuw elan met een nieuw cultureel concept ontstaan.
Om positief te eindigen: de trant over duizenden jaren van culturele probeersels lijkt toch richting ‘verlichting’ te gaan; d.w.z. wetenschap en humaniteit.

lou montagne

Er is zeer veel te zeggen over het stimuleringspakket van Obama.
Kern is dat hij (opnieuw) probeert door reusachtige schuldopbouw groei in stand te houden. Politici kunnen niet omgaan met economische krimp, terwijl -zeker in de VS- economische krimp gewenst is.
Tweede belangrijke probleem: wat gebeurt er als de VS proberen door inflatie van hun schulden af te komen. China (de voornaamste eigenaar van VS-schuldpapier) dreigt dan honderden miljarden te verliezen. Als ze als reactie daarop stoppen met het opkopen van VS-schuldpapier dreigt een snel escalerende vicieuze circel. Hoe daar mee om te gaan??

Chris Peeters

Geld, rekensommetjes, economie en toekomst. Zoals een ieder dient te weten vertegenwoordigt geld niet langer BEZIT, maar is die waardepapiertje van weleer verworden tot een gedrukt exemplaar, dat niets meer en minder dan SUGGESTIE voorstelt. In één woord: gebakken lucht. Zolang mensen massaal ‘geloven’ in deze gebakken lucht is er niets aan de hand. Maar onze voorspellende gaven over het gedrag van de massa verloopt nu eenmaal volgens de chaostheorie en dus is dìt hele kapitalistische systeem gedoemd te mislukken. Het wachten is op de volgende crisis, met als gevolg dat de brave belastingbetaler de schade niet meer kan repareren. Einde verhaal. Huilen en opnieuw beginnen? Nee, anders beginnen. Die kans WAS er al, maar de goeroes van dit massa-psychologische labiele systeem hebben het in stand weten te houden met hulp van toekijkende regeringen wereldwijd. Wellink blijkt een hond zonder tanden, zelfs zonder stembanden. Hij was niet bij machte om de gemeenschap te waarschuwen en probeert nu zijn handen in onschuld te wassen met het excuus dat ie de ‘middelen’ niet had. Weer een valse profeet, die de brandstapel verdient.

Xaverius

Economie is een spel van beurzen als veredelde casino’s, waar parasieten hun zakken vullen en aandeelhouders het gelag betalen voor hun geldzucht. Multinationals zien loonslavernij als hoogste goed en geven geen enkele ruimte voor individuen, die een eigen zelfstandige inbreng in die economie willen opbouwen.
Multinationals kloppen met miljoenen verslindende reclamecampagnes de mens geld uit de zak en maakt hen tot consumentenslaven. Een gemassafierde samenleving van een deinende massa mobieltjes, computorspelletjes en andere onzinnige hebbedingetjes.
Je kunt niet meer spreken van economie, als er sprake is van loon-
en consumentenslavernij.
En nog minder als ruim een kwart van de samenleving geen deel heeft aan die zgn economie.
Hou op met die geleerdheid in al die rapporten, maar ervaar wat er werkelijk leeft onder de mensen op aarde. Voor hen moet de economie tot een beter bestaan leiden.

unk