Publicaties

Thomas von der Dunk vindt de onvoorwaardelijke steun aan Israël een gevaarlijke rechtse hobby. Hij neemt geen blad voor de mond, maar moest daarvan ook de gevolgen ondervinden.

In 2006 was de Egyptische journalist Hussein Abdel-Ghani opeens zelf het nieuws van de dag: de hoofdredacteur van Al Jazeera Egypte werd in Dahab gearresteerd en voor verhoor meegevoerd naar Cairo, naar verluidt voor het uitzenden van “onwaarheden die vermoedelijk de reputatie van Egypte zouden schaden.”

De verkiezingen in Egypte werden al verschillende keren uitgesteld, maar volgens de laatste berichten zal na de parlementsverkiezingen van november rond april de opvolger van Muburak worden gekozen. Zal hij de grens met Gaza echt opengooien?

Op een strook van 14 kilometer tussen Egypte en Gaza liggen 1400 tunnels, die de spil van de lokale economie vormen. Tegenlicht ging ondergronds en onderzocht de toekomst van dit grensgebied.

Ali Abunimah geeft in de Tegenlichtaflevering 'Tussen Egypte en Gaza' stevig commentaar op de Israëlische blokkade van Gaza. "Egypte wilde dat Gaza honger zou lijden, maar niet zou doodhongeren. Want doodhongeren trekt te veel aandacht."

Sinds 2011 werkt Tegenlicht samen met het radioprogramma Bureau Buitenland. De programma's zijn sindsdien inhoudelijk op elkaar afgestemd.

Evgeny Morozov is kritisch over het gedrag van zo ongeveer alle spelers die bij zogenaamde internetrevoluties betrokken zijn: NGO’s, de leiders van de digitale revolutie, bedrijven en de media. In zijn boek 'The Net Delusion. The Dark Side of Internet Freedom' (2011) krijgen ze er allemaal van langs. Morozov verdiept zich in opstanden zoals die in Iran in 2009. Zijn boek verscheen net voor de Arabische Lente en zijn commentaar daarop verscheen in verschillende artikelen en opiniestukken.

Westerse bedrijven leveren al jaren technologie waarmee autoritaire regimes hun burgers kunnen onderdrukken. Met een nieuwe wet wil de EU dat moeilijker maken.

Het Internet als bevrijdende kracht richting democratie. Evgeny Morozov, schrijver van ‘The Net Delusion’ vindt dit een valse voorstelling van zaken. Hij neemt plaats in een visuele arena met twaalf schermen, waarin hij wordt gebombardeerd met beelden en quotes.

Steeds meer vruchtbare landbouwgrond in ontwikkelingslanden komt in handen van buitenlandse investeerders. Sinds 2001 werd wereldwijd een gebied ter grootte van West-Europa - 227 miljoen hectaren - verkocht of verpacht, meldt Oxfam Novib. ‘Investeerders negeren de mensen die op dat land wonen en er voor hun bestaan afhankelijk van zijn.’

VPRO Gidsartikel

Nieuwe media zijn opium voor het volk, aldus Evgeny Morozov. In Tegenlicht beweert hij dat de glorieuze rol die het internet is toegedicht bij het ontketenen van democratische revoluties schromelijk overdreven is.

De Calouste Gulbenkian Foundation is een vermogende Portugese stichting die projecten op het gebied van kunst, liefdadigheid, onderwijs en wetenschap financieel ondersteunt. Het was deze stichting die Manuel Castells benaderde met het verzoek of hij leiding en vorm wilde geven aan het Aftermath Network.

Aftermath Network biedt nieuwe perspectieven op de crisis.

Shortly after the beginning of the financial crisis of 2008 sociologist Manuel Castells gathered a small group of international topintellectuals to ponder the crisis. While the crisis expanded, Castells named his group 'The Aftermath Network', a reference to the new world which according to him will emerge from the ashes of the crisis.

Het Aftermath Network telt veertien leden. Van hen sprak Van der Haak er twaalf. Veruit de bekendste naam is die van oprichter en socioloog Manuel Castells (1942). Hij is een van de invloedrijkste sociale wetenschappers ter wereld, gaf les aan gerenommeerde universiteiten in Europa en de VS, en schreef 23 boeken. Waarschijnlijk de bekendste daarvan is The Rise of the Network Society (1996). Trouwe VPRO-kijkers zullen Castells kennen als gast in uitzendingen van DNW en Tegenlicht.

VPRO-documentairemaker Bregtje van der Haak mocht als enige journalist ter wereld aanschuiven bij het Aftermath Network, een geheime internationale denktank. In Tegenlicht treedt het netwerk voor het eerst naar buiten.

De Tegenlichtuitzending 'Het einde van de internet-utopie', waarin de jonge Wit-Russische internetcriticus Evgeny Morozov de vloer aanveegt met de sociale netwerkdroom, wordt momenteel tentoongesteld op een grote designexpositie in Zuid-Korea: de Gwangju Design Biennale 2011.

Fukuyama's 'voortschrijdende inzichten'

Voor historici (zoals ondergetekende) is Francis Fukuyama in de eerste plaats een provocateur. Wie het einde van 'de geschiedenis' afkondigt, zoals hij in 1992 deed in 'The End of History and the Last Man', heeft het uiteraard niet helemaal begrepen. Dat de combinatie van vrije marktkapitalisme en 'liberale' democratie overal ter wereld zou postvatten en alle aardse problemen zou oplossen bleek toch vooral een staaltje vermetel wensdenken.