Publicaties

Bij VPRO Tegenlicht ontdekte je dit jaar nieuwe woorden zoals 'Symbioceen', 'cleanroom' en 'meta'. Het woord ‘chaos’ kreeg een nieuwe betekenis en het woord ‘vrijheid’ was niet meer zo vanzelfsprekend. De twintig afleveringen van 2022 zijn allemaal een kijkje waard, maar wij selecteerden er vijf die je sowieso gezien moet hebben.

Stel dat Afrika zich in de toekomst zou opstellen als een groot machtsblok, hoe zou dat eruit kunnen zien?

We leven in een tijd waarin gemaakte en geboren dingen steeds meer door elkaar heen gaan lopen. Natuur en cultuur zij niet meer zo gescheiden als ze ooit waren. Zijn we beland in het tijdperk van de 'synthetische biologie?'

Het is de hoogste tijd voor een transformatie naar het Symbioceen, een tijdperk waarin mens, natuur en technologie samen een nieuwe balans creëren. Grondlegger van dat idee is de Australische milieufilosoof Glenn Albrecht. Zijn idee is een antwoord op het Antropoceen, het tijdperk waarin de mens de natuur domineert en exploiteert. VPRO Tegenlicht gaat op zoek naar een nieuw bio-evenwicht met Glenn Albrecht, Jalila Essaïdi en Lucas De Man.

Soms hebben we er gewoon geen woorden voor, wat we de aarde allemaal aandoen. Maar de woorden zijn er al wél. We zetten de tien belangrijkste begrippen voor een nieuw tijdperk voor je op een rijtje.

Hoe leef je mét de natuur, zonder de natuur te schaden? VPRO Tegenlicht stelde speciaal voor jou een catalogus samen met materialen en producten die passen bij een nieuw tijdperk: het Symbioceen

In de televisie aflevering van maandag 7 november stellen we bij beelden van een varkensslachter in de voice over dat Parmaham en Serrano vaak gewoon van een Brabants varken afkomstig is. Deze informatie is onjuist: volgens de wet kan Parmaham alleen gemaakt worden van Italiaanse varkens.

Hoe komen we in een wereld zonder racisme? In Future Stories, een Meet Up voor middelbare scholieren, werd deze vraag besproken. Ook meedoen?

Ons eten heeft soms duizenden kilometers afgelegd, terwijl het in landbouwland Nederland helemaal niet van ver hoeft te komen. Hoe kan lokale productie beter aansluiten bij lokale behoeften?

Hoe kunnen we het begrip tussen stad en platteland vergroten? Myrte Rischen werkt bij het Grondverbond, waar stedelingen en boeren samenwerken om het landschap gezonder te maken. In deze aflevering van de Tegenlicht Podcast gaat Roland Duong met haar in gesprek.

In deze serie beantwoordt klimaatwetenschapper Ernst-Jan Kuiper de belangrijkste klimaatvragen. Deze keer: hoeveel zeespiegelstijging kunnen we nog verwachten?

Terwijl andere landen trots zijn op de smaak en kwaliteit van hun voedsel, lijken we in Nederland vooral trots op hoeveel ‘ons kleine landje’ produceert. Maar de intensieve invoer, productie en uitvoer van exportland Nederland heeft ook zijn keerzijde. ‘Het begint één grote, ongezellige plantage te worden.’ Hoe kan het anders?

Het kleine Nederland is na de Verenigde Staten de grootste voedselexporteur ter wereld. Fotograaf en documentairemaker Kadir van Lohuizen laat zien hoe dat eruitziet. Hij geeft een ontluisterend kijkje in de keuken van onze voedselindustrie.

Exportland Nederland is de op één na grootste leverancier van voedsel wereldwijd. Maar hoeveel produceren we dan precies, en hoe ziet dat eruit? Kadir van Lohuizen ging met zijn camera op pad en legde vast waar een klein land groot in is.

Gedurende Dutch Design Week 2022 schitterde The Solar Pavilion als een van de opzienbare werken op het Ketelhuisplein. Architect Michiel Raaphorst ontwierp samen met Marjan van Aubel het paviljoen dat zonne-energie oogst. ‘Als mensen niet beseffen waar energie vandaan komt, gaan ze het ook niet waarderen.’

Afgedankte tompoezen eindigen als varkensvoer, ham uit Italië en Spanje komt eigenlijk uit Brabant en de hele wereld eet Nederlandse uien, behalve Nederland zelf. Fotograaf Kadir van Lohuizen dook in de gekke wereld van de voedselindustrie en kwam verbaasd weer naar buiten. In de Tegenlicht Podcast vertelt hij wat hij tegenkwam.

Zonne-energie wordt steeds groter. Maar hoe toegankelijk is deze zonne-revolutie in het dagelijks leven van de burger?

De zon levert in één uur evenveel energie als de hele mensheid in een jaar verbruikt. Waarom óógsten we die dan niet? Kunstenaar Marjan van Aubel pleit voor een ‘solar democracy’. Op het moment dat zonnetechnologie gekoppeld wordt aan esthetiek en design, ontstaat een heel nieuw perspectief.