Zoekresultaten

De kledingindustrie is verantwoordelijk voor enorme schade aan het klimaat. Modetheoreticus José Teunissen over de mogelijke oplossingen van een immens probleem.

Regisseur Tomas Kaan zocht de schrijver en oud-klimaatactivist Paul Kingsnorth op en maakte er voor Tegenlicht een uitzending over. Chris Kijne spreekt Kaan in deze podcast over hoe hij Kingsnorth op het spoor kwam en hoe ongemakkelijk zijn visie op bijvoorbeeld windmolenparken is.

Millennials hebben een hoge studieschuld, te maken met flexibele arbeidscontracten en zullen niet rijker worden dan hun ouders. De vraag is: hoe erg is het allemaal en wat zullen de politieke gevolgen zijn? Researcher Tom Reijner legt deze vragen voor aan schrijver en journalist Casper Thomas (1984). Hij maakt zich hard voor de millennial die achterblijft.

Ruim twee jaar geleden kwam de Chinese munt renminbi (of yuan) definitief in het ‘valutamandje’ van het IMF. Het lijkt een kwestie van tijd totdat de renminbi de rol van de dollar als wereldreservemunt zal overnemen. Hoewel dit nog wel even zal duren, is de opmars van de Chinese valuta niet te stuiten. Wat zien we van die groeiende invloed nu al terug in de dagelijkse valutahandel? En wat gebeurt er allemaal in de dealing room – de plek waar de valutatransacties tot stand komen? Chris Kijne gaat hierover in gesprek met een insider, valuta-expert van ABN Amro Georgette Boele. De Chinese autoriteiten kunnen fors ingrijpen om de koers van renminbi te bepalen, zo blijkt.

In Nederland zijn er zo’n 85.000 intersekse personen. Dat zijn mensen die geboren zijn met een lichaam dat niet voldoet aan de gangbare definitie van ‘man’ en ‘vrouw’. Lange tijd kregen deze mensen te horen dat ze er vooral niet over mochten praten. Cultuurwetenschapper Margriet van Heesch, die promoveerde op dit onderwerp, spreekt erover met researcher Tom Reijner. Wat waren de gevolgen van deze geheimhouding? En hoe belangrijk was de publiekelijke coming-out van rockzangeres en tv-maker Ryanne van Dorst?

Student medicijnen Sarah van der Lely liep oktober vorig jaar coschappen in het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam. Precies in die periode ging het ziekenhuis failliet. Sarah besloot die roerige tijd vast te leggen met een camera die ze leende van haar vader. Het leverde indringende beelden op van lege gangen, emotionele bijeenkomsten en gesprekken met artsen, verplegend personeel en patiënten. Chris Kijne spreekt met Sarah over de totstandkoming van de Tegenlicht-uitzending Exit Slotervaarziekenhuis. Hoe kijkt deze aankomende arts naar het zorgstelsel en de impact van marktwerking?

Donald Trump wordt vaak gezien als een gek en Brexit als een idioot project. Wat er in Amerika en in Groot-Brittannië gebeurt, ondermijnt de economische wereldorde. Hoe heilig is die wereldorde eigenlijk? En welke voordelen heeft de Brexit voor Groot-Britannië?
Regisseur Jos de Putter toog met deze vragen naar staalbastion Granite City in Amerika en naar Groot-Brittannië, waar hij sprak met Brexiteers over de toekomst na de Brexit. Zijn zoektocht leidde tot de Tegenlicht-uitzending ‘Eigen handel eerst’. Researcher Tom Reijner voelde De Putter aan de tand. Een gesprek over het verhaal achter deze uitzending, over emoties en de behoefte aan erkenning van kiezers.

Om 5G mogelijk te maken , worden de komende jaren honderden satellieten de ruimte ingeschoten. En dat terwijl de atmosfeer al overvol is met rondvliegende stukken ruimtepuin die ons dataverkeer zullen bedreigen. Waarom hebben we 5G, de supersnelle opvolger van 4G, eigenlijk nodig? Hoe ziet dit nieuwste mobiele netwerk er concreet uit? Wat zijn de voor- en nadelen als het eenmaal is uitgerold? Die vragen waren reden voor een gesprek met hoogleraar telecommunicatie Bart Smolders. Over 5G-lantaarnpalen, de waarde van technologie, maar zeker ook over de uitdijende invloed van het Chinese bedrijf Huawei.

Steden zijn vaak de blikvanger, maar het platteland is in opmars. VPRO Tegenlicht zoekt daarom plattelandspioniers. Mensen die de kracht van het landelijke inzetten om de samenleving van de toekomst vorm te geven. In het kader daarvan een podcast met Louise Fresco. Fresco is bestuursvoorzitter van Wageningen University en als wetenschapper gespecialiseerd in landbouw en voedsel. Wat is het platteland volgens haar en hoe ziet zij de toekomst van grootschalige landbouw in krimpgebieden? Chris Kijne voelt Fresco hierover aan de tand en vraagt haar ook naar de spijbelende klimaatactivisten en de voedselproductie van morgen. En elektrisch rijden, zet dat nou echt zoden aan de dijk?

Sinds december vorig jaar voert de 17-jarige Anuna De Wever samen met Greta Thunberg de klimaatprotesten aan. Elke donderdag spijbelt ze met vele andere scholieren. Haar boodschap: politici moeten nu eens begrijpen dat het om onze toekomst gaat en in actie komen – voordat het echt te laat is: ‘We wachten nu al dertig jaar. Dit kan niet meer door de beugel.’ Researcher Tom Reijner ging naar Mortsel bij Antwerpen voor een persoonlijk gesprek bij De Wever thuis. Ze vertelt over hoe een filmpje dat haar moeder liet zien alles in gang zette en hoe nadien haar leven drastisch veranderde. Een gesprek over haar idealen en wat plotse roem met je doet. Worstelt zij zelf met een duurzaam en groen leven?

Het land, dat wordt geregeerd door een uiterst conservatieve regering, is samen met Hongarije het zorgenkindje van Brussel. Tegelijkertijd kijkt Polen zelf ook met argusogen naar de EU – want die is hun ogen bemoeizuchtig en een bedreiging voor de nationale identiteit. Hoe ziet de toekomst eruit vanuit het Poolse oerbos? De half-Poolse journalist Dore van Duivenbode maakte samen met regisseur Britta Hosman de vijfdelige serie Moja Polska (nu te zien op NPO Start) en zag en hoorde hoe de Polen de relatie met de EU beleven. Een gesprek tussen haar en Chris Kijne over de symboliek van het laatste oerbos, de grote trek van Poolse jongeren naar West-Europa en het lot van de achterblijvers. En is er nog hoop voor de Poolse rechtsstaat?

In de jacht op uw stem voeren politici het ene na het andere debat. Zo ook bij deze Europese verkiezingen. Maar hoe retorisch begaafd zijn Frans Timmermans, Thierry Baudet en Reinier van Lanschot van de nieuwe partij Volt? Researcher Tom Reijner nodigde filosoof, theatermaker en docent retorica Marijn Moerman uit voor een gesprek aan de hand van fragmenten uit debatten, interviews en toespraken. Wat kunnen we afleiden uit de manier waarop politici zich tot hun kiezers richten? In deze podcast gaat Moerman ook dieper in op de kracht van stiltes, ijdelheid en moreel leiderschap.

VPRO Tegenlicht zocht dit voorjaar naar plattelandspioniers, mensen die de kracht van het platteland inzetten voor de samenleving van de toekomst. Uit meer dan 70 aanmeldingen koos een driekoppige jury de Friese coöperatie Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) als winnaar. Op 25 mei, bij de uitreiking in de Cultuurfabriek in Ulft, sprak Tegenlicht-redacteur Tom Reijner met Pieter de Kroon (WEN) en met journalist en schrijver Karel Smouter (De Correspondent). Smouter was één van de drie juryleden. Hij trekt momenteel op de fiets door Oost-Nederland om te weten te komen wat daar precies speelt. ‘Als journalist wilde ik altijd naar verre landen, maar nu ik in Deventer woon, wil ik mijn buren beter leren begrijpen.’ Een gesprek over de veerkracht en vernieuwingsdrift buiten de Randstad.

We vullen de oceaan met plastic en de ruimte met satellieten. Een opvallende parallel: de lucht en het water zijn van iedereen, en daar maken we volop gebruik van. Maar zodra dat gebruik voor problemen zorgt, en ons afval de oceaan en de ruimte vervuilt, voelt niemand zich verantwoordelijk.

Wat nu?

De Echo-tent stond afgelopen weekend bol van gesprekken en persoonlijke verhalen over fake news, fast fashion en de toekomst van gender tijdens de Tegenlicht Talks op Lowlands.

Er loopt een kloof door Nederland. Tussen de huizenbezitters en mensen met schulden. Tussen gezonde en ongezonde mensen. Mensen met en zonder opleiding. Krijgen we die kloof nog dicht? VPRO Tegenlicht gaat op zoek naar mensen die aan beide kanten van de kloof de verschillen verkleinen. De kloofdichters.

De hoge gasprijzen zetten ons aan tot radicale gedragsverandering. Hoe zou een andere machtsverdeling eruit kunnen zien? VPRO Tegenlicht onderzoekt.

De oorlog in Oekraïne gaat over meer dan alleen grondgebied. Het is een frontale aanval op de democratische vrijheid die we jarenlang voor lief namen. In Oekraïne en de Baltische staten zijn vrijheidsstrijders niet bereid om dat op te geven aan Rusland. VPRO Tegenlicht onderzoekt: wat betekent vrijheid eigenlijk? En zijn wij West-Europeanen óók bereid om te vechten voor onze waarden en idealen, voor ons democratische vrijheidssysteem?