Zoekresultaten

De Belgische correspondent Steven de Foer is buitengewoon verbaasd over de slaafsheid van de Nederlandse pers tegenover het koningshuis. (zie ook het filmpje rechts). De geschiedenis leert inderdaad dat de Nederlandse pers een rare verhouding heeft met het koningshuis. Maar veel daarvan is te wijten aan het spanningsveld tussen ministeriële verantwoordelijkheid en persvrijheid.

In Den Haag wordt de roep om integratie steeds sterker. Maar de praktijk blijkt weerbarstiger dan de ambtelijke nota’s en de verwarrende volzinnen van politici. Zo ook in Leerdam-West, waar groepen Turken, Molukkers en Somaliërs al decennia gescheiden van elkaar wonen en leven.

Geen land ter wereld roept tegelijkertijd zoveel bewondering, afschuw, jaloezie en haat op als Amerika. Volgens politiek filosoof John Gray is het land veel te rijk aan tegenstellingen om het te kunnen definiëren. Iedereen die daar anders over denkt, heeft de essentie van het land niet begrepen: namelijk dat het niet te begrijpen is. Maar is het land werkelijk, zoals Gray beweert, te complex, te divers en te omvangrijk om te kunnen beschrijven? Het weerhoudt talrijke schrijvers, kunstenaars, politici en andere mensen overal ter wereld er in elk geval niet van een poging te doen. Hieronder enkele opvallende meningen over de VS én de vermeende tegenstelling tussen het “oude” Europa en de nieuwe wereld.

Sinds de aanslagen op 11 september is het patriottisme aan de macht in Amerika. Zo erg houdt de Amerikaanse overheid vast aan de eigen opvattingen over goed en slecht, dat andere meningen niet meer geduld worden. De vrijheid van meningsuiting, vastgelegd in de grondwet van de vijftig staten, is officieel nog steeds een van de pijlers van de Verenigde Staten. Maar inmiddels is er een blacklist van journalisten en docenten die kritiek hebben op de politiek van Bush. (Zie ook het videofragment van Katrina vanden Heuvel, rechts op deze pagina)

De ‘American Dream’ wankelt, aldus politicoloog Benjamin Barber. De vrije markt is volgens hem uitsluitend gefixeerd op winst en ongeschikt voor de instandhouding van een samenleving. Het geloof dat de vrije markteconomie goed is voor de democratie en dat de volgende generatie het beter krijgt is volgens hem dan ook steeds meer een idee fixe. In 'McWorld' schetst Barber een beeld van de westerse samenleving en in het bijzonder Amerika aan het einde van de twintigste eeuw. De uitzending is in zijn geheel en in fragmenten te bekijken op deze pagina.

Jos de Putter maakte in 1998 de documentaire 'The making of a new empire', over de Tsetjeense maffiabaas en vrijheidsstrijder Khozh-Ahmed Noukhaev. Tijdens het maken van deze film leerde hij een aantal mensen kennen in Tsjetjenië, waarmee hij sindsdien per e-mail contact heeft. Na 11 september ging hij naar Baku, de hoofdstad van Azerbeidzjan, om met hen te praten over de aanslagen, hun 'closed society project' en hun haat tegen de 'volkeren aan zee'. Hieronder een inleiding op de documentaire van zijn hand.

George Soros richtte de Open Society Foundation op. Khozh-Ahmed Noukhaev is verantwoordelijk voor de European Society of the Closed Society. Twee ideologische instituten die in tegenovergestelde denkbeelden geloven hoe de maatschappij moet worden ingericht. Een overzicht van beide kanten.

In navolging van westerse IT-bedrijven die hun software goedkoop in India laten programmeren, schieten daar sinds enige tijd ook call centers als paddestoelen de grond uit. Er zijn genoeg goedopgeleide jonge Indiërs die voor een bescheiden loon de Amerikaanse klant in zijn moerstaal te woord willen staan.

Door Maarten van Bracht

Stier Herman maakte het afgelopen decennium veel emoties los. Niet alleen bij wetenschappers, politici en zakenlui, maar natuurlijk ook bij de dierenliefhebbers uit Nederland en ver daarbuiten. De meest bevlogen van hen is waarschijnlijk Dafne Westerhof, communicatieadviseur en ‘hobbyboerin’ uit Amstelveen. In 1996 zag ze stier Herman voor het eerst in de VPRO thema-avond ‘Wat wil de koe’? Vooral het fragment waarin ze de stier vol toewijding een poes zag likken maakte grote indruk (zie hiernaast!). Vanaf dat moment besloot ze zich op te werpen als beschermvrouwe van Stier Herman. Toen Pharming begin 2002 bekend maakte dat Herman door het dreigende faillissement waarschijnlijk afgemaakt zou moeten worden, startte Dafne een laatste reddingspoging om het beest voor de dood te behoeden. De strijd om de stier werd landelijk nieuws en Dafne werd gebombardeerd tot woordvoerder van Herman. Voor Tegenlicht doet ze hieronder haar verslag van die hectische dagen, begin 2002, die uitendelijk leidden tot de adoptie van Herman door museum Naturalis.

Biotechnologie. Voor de één heeft het woord een sinistere klank, voor de ander betekent het vooruitgang. Stier Herman, het eerste transgene rund ter wereld, zorgde in de eerste helft van de jaren negentig voor hevige beroering in de publieke opinie.

DOOR KEES SLUYS
dit artikel verscheen in VPRO gids nr. 48

Maker Jos Wassink selecteerde een aantal boeken over de mogelijkheden en de gevolgen van de maakbare mens. In de kolom hiernaast vindt u links naar besprekingen op de website Cinema.nl (VPRO/De Volkskrant) van de films die in de uitzending werden aangehaald.

Overal in Argentinië verzinnen mensen allerlei creatieve oplossingen om op één of andere manier met de crisis om te gaan. Op de televisie verschijnen programma’s als ‘menselijke grondstoffen’ en de reality-serie ‘chaos in de stad’. Op straat verkopen mensen eigengemaakte producten, en worden kabels, verkeersborden en zelfs putdeksels gesloopt en verkocht.
Ook de Argentijnse ondernemers proberen met veel moeite het hoofd boven water te houden. Dat gebeurt op allerlei manieren, en er worden zelfs producten ontwikkeld die geheel zijn aangepast aan de huidige crisissituatie. Zo kwamen we in een speelgoedwinkel het spel Deuda Eterna (‘Eeuwige Schuld’) tegen, een heus familiespel over de Argentijnse crisis.

Sinds de aanslagen van 11 september 2001 mag Al-Jazeera zich verheugen op groeiende belangstelling buiten haar uitzendgebied. Het feit dat de zender steeds primeurs had met boodschappen van de Al Qaida-leider Osama Bin Laden en berichten van het front van de oorlog in Afghanistan, zorgden ervoor dat er wereldwijd steeds meer aandacht werd besteed aan de zender, en vooral aan diens motieven. Een overzicht van een aantal interessante artikelen en boeken.

Met een lening van 137 miljoen dollar van de kroonprins van Katar startte 7 jaar geleden het Arabische televisiestation Al-Jazeera. Een aantal werkloze Arabische journalisten, waaronder enkele voormalige BBC medewerkers die door sluiting van de Arabische afdeling hun baan waren kwijtgeraakt, greep hun kans. Vanuit de hoofdstad Doha van Katar begonnen zij te bouwen aan een nieuwszender die inmiddels een kijkerspubliek heeft van zo'n 250 miljoen mensen in de Arabische wereld, en een naamsbekendheid geniet die menig mediamagnaat doet watertanden. Maar met de groei van het station nemen ook de discussies toe over de journalistieke onafhankelijkheid van haar berichtgeving.

November 2002 ging in Vught een geruchtmakend experiment van start. Alleenstaande minderjarige asielzoekers (Ama’s) zouden voortaan in een besloten inrichting worden ondergebracht. Doel: terugkeer naar het moederland.

door Kees Sluys, VPRO gids

Voor de derde uitzending van de reeks Maakbaar Nederland ging Alexander Oey naar de Bijlmermeer. Daar volgde hij gedurende een etmaal een zestal (illegale, semi-legale, legale) migranten die zich proberen staande te houden in de Bijlmer.

Door Kees Sluys, VPRO gids

Toen in de jaren zestig de woningnood in Amsterdam schreeuwend groot werd, stortten planologen en stedenbouwkundigen zich met kinderlijk enthousiasme op het stuk polder ten zuidoosten van de hoofdstad. Maar alle toekomstdromen sloegen stuk op het keiharde beton van de Bijlmer en afbraak leek de enige oplossing om het tij van criminaliteit, leegstand en verliezen te keren.

Al snel nadat vorig jaar in Rotterdam CDA, VVD en Leefbaar Rotterdam een coalitie aangingen werd er op een ‘Fortuynse’ manier aangepakt. CDA-wethouder Sjaak van der Tak zette zijn schouders onder het zogeheten Deltaplan Inburgering. Marije Meerman volgde voor het Tegenlicht-vierluik ‘Maakbaar Nederland’ wekenlang diverse inburgeringsklasjes.

Door Kees Sluys, VPRO gids