Zoekresultaten

De kledingindustrie is verantwoordelijk voor enorme schade aan het klimaat. Modetheoreticus José Teunissen over de mogelijke oplossingen van een immens probleem.

Chris Kijne spreekt regisseur Tomas Kaan in deze podcast over hoe hij Paul Kingsnorth op het spoor kwam en hoe ongemakkelijk zijn visie op bijvoorbeeld windmolenparken is.

Millennials hebben een hoge studieschuld, te maken met flexibele arbeidscontracten en zullen niet rijker worden dan hun ouders. De vraag is: hoe erg is het allemaal en wat zullen de politieke gevolgen zijn? Researcher Tom Reijner legt deze vragen voor aan schrijver en journalist Casper Thomas (1984). Hij maakt zich hard voor de millennial die achterblijft.

Ruim twee jaar geleden kwam de Chinese munt renminbi (of yuan) definitief in het ‘valutamandje’ van het IMF. Het lijkt een kwestie van tijd totdat de renminbi de rol van de dollar als wereldreservemunt zal overnemen. Hoewel dit nog wel even zal duren, is de opmars van de Chinese valuta niet te stuiten. Wat zien we van die groeiende invloed nu al terug in de dagelijkse valutahandel? En wat gebeurt er allemaal in de dealing room – de plek waar de valutatransacties tot stand komen? Chris Kijne gaat hierover in gesprek met een insider, valuta-expert van ABN Amro Georgette Boele. De Chinese autoriteiten kunnen fors ingrijpen om de koers van renminbi te bepalen, zo blijkt.

In Nederland zijn er zo’n 85.000 intersekse personen. Dat zijn mensen die geboren zijn met een lichaam dat niet voldoet aan de gangbare definitie van ‘man’ en ‘vrouw’. Lange tijd kregen deze mensen te horen dat ze er vooral niet over mochten praten. Cultuurwetenschapper Margriet van Heesch, die promoveerde op dit onderwerp, spreekt erover met researcher Tom Reijner. Wat waren de gevolgen van deze geheimhouding? En hoe belangrijk was de publiekelijke coming-out van rockzangeres en tv-maker Ryanne van Dorst?

Student medicijnen Sarah van der Lely liep oktober vorig jaar coschappen in het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam. Precies in die periode ging het ziekenhuis failliet. Sarah besloot die roerige tijd vast te leggen met een camera die ze leende van haar vader. Het leverde indringende beelden op van lege gangen, emotionele bijeenkomsten en gesprekken met artsen, verplegend personeel en patiënten. Chris Kijne spreekt met Sarah over de totstandkoming van de Tegenlicht-uitzending Exit Slotervaarziekenhuis. Hoe kijkt deze aankomende arts naar het zorgstelsel en de impact van marktwerking?

Donald Trump wordt vaak gezien als een gek en Brexit als een idioot project. Wat er in Amerika en in Groot-Brittannië gebeurt, ondermijnt de economische wereldorde. Hoe heilig is die wereldorde eigenlijk? En welke voordelen heeft de Brexit voor Groot-Britannië?
Regisseur Jos de Putter toog met deze vragen naar staalbastion Granite City in Amerika en naar Groot-Brittannië, waar hij sprak met Brexiteers over de toekomst na de Brexit. Zijn zoektocht leidde tot de Tegenlicht-uitzending ‘Eigen handel eerst’. Researcher Tom Reijner voelde De Putter aan de tand. Een gesprek over het verhaal achter deze uitzending, over emoties en de behoefte aan erkenning van kiezers.

Om 5G mogelijk te maken , worden de komende jaren honderden satellieten de ruimte ingeschoten. En dat terwijl de atmosfeer al overvol is met rondvliegende stukken ruimtepuin die ons dataverkeer zullen bedreigen. Waarom hebben we 5G, de supersnelle opvolger van 4G, eigenlijk nodig? Hoe ziet dit nieuwste mobiele netwerk er concreet uit? Wat zijn de voor- en nadelen als het eenmaal is uitgerold? Die vragen waren reden voor een gesprek met hoogleraar telecommunicatie Bart Smolders. Over 5G-lantaarnpalen, de waarde van technologie, maar zeker ook over de uitdijende invloed van het Chinese bedrijf Huawei.

Steden zijn vaak de blikvanger, maar het platteland is in opmars. VPRO Tegenlicht zoekt daarom plattelandspioniers. Mensen die de kracht van het landelijke inzetten om de samenleving van de toekomst vorm te geven. In het kader daarvan een podcast met Louise Fresco. Fresco is bestuursvoorzitter van Wageningen University en als wetenschapper gespecialiseerd in landbouw en voedsel. Wat is het platteland volgens haar en hoe ziet zij de toekomst van grootschalige landbouw in krimpgebieden? Chris Kijne voelt Fresco hierover aan de tand en vraagt haar ook naar de spijbelende klimaatactivisten en de voedselproductie van morgen. En elektrisch rijden, zet dat nou echt zoden aan de dijk?

Sinds december vorig jaar voert de 17-jarige Anuna De Wever samen met Greta Thunberg de klimaatprotesten aan. Elke donderdag spijbelt ze met vele andere scholieren. Haar boodschap: politici moeten nu eens begrijpen dat het om onze toekomst gaat en in actie komen – voordat het echt te laat is: ‘We wachten nu al dertig jaar. Dit kan niet meer door de beugel.’ Researcher Tom Reijner ging naar Mortsel bij Antwerpen voor een persoonlijk gesprek bij De Wever thuis. Ze vertelt over hoe een filmpje dat haar moeder liet zien alles in gang zette en hoe nadien haar leven drastisch veranderde. Een gesprek over haar idealen en wat plotse roem met je doet. Worstelt zij zelf met een duurzaam en groen leven?

In het kader van de Europese verkiezingen eind mei werpt Future Shock, de podcast van VPRO Tegenlicht, een blik op het oosten. Op Polen om precies te zijn. Het land, dat wordt geregeerd door een uiterst conservatieve regering, is samen met Hongarije het zorgenkindje van Brussel. Tegelijkertijd kijkt Polen zelf ook met argusogen naar de EU – want die is hun ogen bemoeizuchtig en een bedreiging voor de nationale identiteit. Hoe ziet de toekomst eruit vanuit het Poolse oerbos? De half-Poolse journalist Dore van Duivenbode maakte de vijfdelige serie Moja Polska (nu te zien op NPO Start) en zag en hoorde hoe de Polen de relatie met de EU beleven. Een gesprek tussen haar en Chris Kijne over de symboliek van het laatste oerbos, de grote trek van Poolse jongeren naar West-Europa en het lot van de achterblijvers. En is er nog hoop voor de Poolse rechtsstaat?

In de jacht op uw stem voeren politici het ene na het andere debat. Zo ook bij deze Europese verkiezingen. Maar hoe retorisch begaafd zijn Frans Timmermans, Thierry Baudet en Reinier van Lanschot van de nieuwe partij Volt? Researcher Tom Reijner nodigde filosoof, theatermaker en docent retorica Marijn Moerman uit voor een gesprek aan de hand van fragmenten uit debatten, interviews en toespraken. Wat kunnen we afleiden uit de manier waarop politici zich tot hun kiezers richten? In deze podcast gaat Moerman ook dieper in op de kracht van stiltes, ijdelheid en moreel leiderschap.

VPRO Tegenlicht zocht dit voorjaar naar plattelandspioniers, mensen die de kracht van het platteland inzetten voor de samenleving van de toekomst. Uit meer dan 70 aanmeldingen koos een driekoppige jury de Friese coöperatie Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) als winnaar. Op 25 mei, bij de uitreiking in de Cultuurfabriek in Ulft, sprak Tegenlicht redacteur Tom Reijner met Pieter de Kroon (WEN) en met journalist en schrijver Karel Smouter (De Correspondent). Smouter was één van de drie juryleden. Hij trekt momenteel op de fiets door Oost-Nederland om te weten te komen wat daar precies speelt. ‘Als journalist wilde ik altijd naar verre landen, maar nu ik in Deventer woon, wil ik mijn buren beter leren begrijpen.’ Een gesprek over de veerkracht en vernieuwingsdrift buiten de Randstad.

Fotograaf Kadir van Lohuizen reisde in het kader van een langdurig project naar de Noordpool, samen met zijn Russische collega Yuri Kozyrev. Van Lohuizen trok naar arctisch Noord-Amerika, Kozyrev naar Siberië. Beiden legden hun tocht fotograferend vast en daaruit vloeide onder meer een prachtige Tegenlicht-uitzending. Er was echter nog zoveel meer over te vertellen dat we besloten tot een tweedelige podcast over de Noordpool. Tom Reijner spreekt in het eerste deel Van Lohuizen over zijn barre tocht door Canada, het smelten van het ijs, de gevolgen voor de lokale bevolking en de ophanden zijnde militaire strijd om de grondstoffen. Van Lohuizen, die onlangs nog meeging op een Nederlandse missie naar Noorwegen, spreekt ook over de Russische dreiging. De commandant van de Nederlandse mariniers was daarover opmerkelijk open.

In Future Shock #29 sprak fotograaf Kadir van Lohuizen over zijn project op de Noordpool, het verdwijnen van het ijs, de militarisering en de gevolgen voor de lokale bevolking, de Inuits. In het tweede deel van onze Noordpool-special duiken we dieper in deze gemeenschap. Hun manier van leven en directe omgeving wordt namelijk ernstig bedreigd door de klimaatverandering. Onze redactie stuitte op een bijzonder verhaal van kunstenaar, walvisjager en Inuit Othniel Art Oomittuk. Art komt uit Point Hope, een dorpje/landstrook in het uiterste westen van Alaska. Zo’n tien jaar geleden ontmoette hij daar de Nederlandse fotograaf Ellis Doeven. Chris Kijne tekent het verhaal over hun ontluikende liefde op en spreekt met beiden over Point Hope, de hechte gemeenschap en de walvisjacht die steeds moeilijker wordt door het smeltende ijs. Hoe te overleven op Point Hope?

Het leven in de grote stad is hectisch. We trokken met kunstenaar Sarah van Sonsbeeck door Amsterdam op zoek naar stilte. Zij is al jaren bezig met dit thema. Hoe vinden we nog rust in de stad van de toekomst?

Ze zaten samen op het podium tijdens de Tegenlicht Talk op Lowlands over fake news, beeldmanipulatie en fact checking: Sanne Schim van der Loeff van World Press Photo en fotojournalist Ilvy Njiokiktjien. In onze podcast Future Shock praat Tegenlicht-researcher Tom Reijner daarna met hen door over hun werk, de eerste vrije generatie in Zuid-Afrika, de rol van fotografie in het Instagram-tijdperk en mediawijsheid bij jongeren. Want hoe check je nou zelf of beelden fake zijn of niet? En hoe belangrijk is dat eigenlijk?

Het bos is de laatste tijd een hot topic. Er zijn felle, dikwijls doelbewust aangestoken branden in de Amazone en Siberië, waardoor de uitgestrekte bossen flink worden uitgedund. Hoewel het dichtbevolkte Nederland in verhouding tot Brazilië en Rusland weinig bossen kent, is ook hier debat over ontbossing en onnodige houtkap door Staatsbosbeheer. Frits van Beusekom – nota bene zelf ex-directeur van die organisatie – zwengelde die discussie aan door zich krachtig uit te spreken tegen de kaalslag in onze bossen. Naar aanleiding van de Tegenlicht-uitzending In de ban van het bos trok Chris Kijne met Van Beusekom door een ‘fout’ en ‘goed’ bos. Wie is verantwoordelijk voor de toekomst van het bos, nu Staatsbosbeheer door bezuinigingen meer moet kappen dan goed is het voor het bos? En ja, we gingen toch ook nog even bomen knuffelen…