Zoekresultaten

De wereld verstedelijkt, de meeste megasteden worden niet volgens regels gebouwd. De Architectuur Biënnale en Tegenlicht over de explosieve groei van de informele stad.

Verkoop alle 1,3 miljard Chinezen een stukje zeep en je hoeft nooit meer te werken. Met die gedachte in het achterhoofd proberen Nederlandse bedrijven de Chinese markt te veroveren. Het omgekeerde gebeurt ook: Chinese bedrijven die zich in Nederland vestigen. Sinoloog Fons Lamboo, directeur van adviesbureau China Link, is van beide markten thuis. Wat adviseert hij?

Door Hugo Hoes, in VPRO-gids nr.37

In 2003 overschreed China een belangrijke grens: per hoofd van de bevolking is het Bruto Binnenlands Product nu net boven de 1000 dollar, een belangrijke mijlpaal in de economische ontwikkeling van landen. Ervaring in andere landen leert dat tussen de 1000 en 3000 dollar BBP een land grote veranderingen ondergaat op het gebied van sociale en economische structuren, op weg naar een hoger welvaartsniveau.

China is allang niet meer het gesloten land van dertig jaar geleden. De indrukwekkende economische expansie en de culturele rijkdom van het land staan op dit moment volop in de aandacht. Maar ondanks het feit dat de economische grenzen steeds meer opengaan is het land nog steeds een politiestaat, waar mensenrechten en vrije meningsuiting schitteren in afwezigheid. Leidt economische en technologische ontwikkeling automatisch tot politieke liberalisering, zoals velen geloven? Vooralsnog lijkt het erop dat China juist de modernste technieken aanwendt om haar oude tactiek van onderdrukking te perfectioneren en zo het systeem in stand te houden.

De afgelopen zomer werd het nieuws beheerst door de textielcrisis tussen de Europese Unie, de Verenigde Staten en China. Containers vol kleding uit China mochten Europa niet in en winkeliers vreesden lege schappen voor het nieuwe seizoen. De impasse was een uitvloeisel van een crisis die al in januari 2005 begon, toen aan de ‘Agreement for Textiles and Clothing’ van de Wereldhandelsorganisatie na tien jaar een einde kwam.

Jim Rogers, grootinvesteerder en economisch guru, herhaalt het al jaren: 'The 19th century used to be the century of England; the 20th century was the century of Europe and the US; the 21st century is the century of Asia'. En voegde vervolgens de daad bij het woord door alvast naast zijn New Yorkse riverside apartement ook een huis in Singapore te kopen.

De Poolse documentairemakers Mariusz Pilis en Marcin Mamon reisden rond in Tsjetsjenië, Afghanistan, Qatar en Pakistan in hun zoektocht naar het gedachtegoed achter de fundamentalistische Islam. Nu Maruisz Pilis terug is, en de film gemonteerd en klaar voor uitzending, kijkt hij terug op deze tocht.

Jeffrey Sachs is een man van de grote lijn. Door zijn bijdrage aan de totstandkoming van de Millenniumdoelen en zijn recente boek “The End of Poverty” staat hij bekend als de wetenschapper die de wereld ervan wil overtuigen dat het einde van de armoede in zicht is. Om zijn woorden kracht bij te zetten, en het verwijt te ontkrachten dat hij alleen maar oog zou hebben voor de grote ontwikkelingen, probeert hij nu ook op kleine schaal te laten zien wat zijn wonderrecept voor Afrika zou kunnen betekenen.

Honger, armoede en beroemdheid. Tegenwoordig lijken ze meer met elkaar verbonden dan ooit. Op televisie zien we acteurs en actrices die zich inzetten voor het goede doel, zoals actrice Angelina Jolie die voor MTV samen met VN-adviseur Jeffrey Sachs een programma maakt over armoede in Kenia. Op de radio komt het ene na het andere speciaal voor hulporganisaties geschreven nummer voorbij, zoals ‘Wat zou je doen?’ van Marco Borsato en Ali B voor ‘War Child’; of waarvan de opbrengst ten goede komt van een campagne, zoals het derde album van Krezip voor Novib. ‘Live 8’, de serie concerten op 2 juli 2005, was de ultieme manifestatie van een verbintenis tussen artiesten en het dagelijks wereldleed –niet door het inzamelen van geld, maar wél door het trekken van aandacht bij een wereldwijd publiek.

Boven het podium in het Londense Hyde Park, waar op 2 juli het grootste Live8-concert werd gehouden, rolden op een scherm waarschuwende teksten aan de G8-leiders voorbij: “The world is watching” en “no more excuses” vatten kort samen hoezeer de ogen van de wereld dankzij de star power van Geldof en Bono nu op de Grote Acht in het Schotse Gleneagles gericht waren. Bij eerdere G8-bijeenkomsten had Afrika al wel op de agenda gestaan, maar nu werden schuldenverlichting en armoedebestrijding samen met klimaatafspraken tot hoofdonderwerp van de beraadslagingen. In een lijvig communiqué dat na afloop van de top verscheen werd gesproken van een ‘moment of opportunity’ voor Afrika. Bono en Geldof gaven hun zegen aan de uitkomsten, Geldof met de woorden : “a great justice has been done”. Inmiddels zijn we ruim twee maanden verder en wordt van verschillende kanten de balans opgemaakt. Hoeveel dank is Afrika de G8 verschuldigd?

De Libanese politieke situatie van vandaag is niet te begrijpen zonder een blik op de religieuze scheidslijnen die het land bepalen. De Libanese bevolking is ongekend gefragmenteerd: het land kent zeventien erkende islamitische en christelijke stromingen, van Druzen en Alawiten tot Syrisch katholieken en Armeens orthodoxen. De balans tussen deze bevolkingsgroepen is altijd bepalend geweest voor de Libanese politiek.

“Er is aannemelijk bewijs om te geloven dat de beslissing om oud-premier Rafik Hariri te vermoorden niet zonder de goedkeuring van hooggeplaatste Syrische veiligheidsofficieren genomen kan zijn, en zonder de medewerking van hun wederhelften in de Libanese veiligheidsdiensten, niet verder georganiseerd.” (Rapport Verenigde Naties, 21 oktober 2005)

Als we Amerikaanse neoconservatieven zoals William Kristol moeten geloven, hebben de omwentelingen in Libanon alles te maken met het grote Amerikaanse democratiseringsproject in Irak.

Op 23 juli 1999 besteeg kroonprins Mohammed Ben Al-Hassan de Marokkaanse troon. Hij begon aan een project dat van Marokko een moderne constitutionele monarchie op goede voet met Europa moest maken. Zijn belangrijkste wapenfeit tot nu toe: het drastisch wijzigen in 2004 van de Mudawana, de familiewet. Een grote stap op weg naar gelijke vrouwenrechten – tenminste, op papier.
Wat hield de door velen als revolutionair aangemerkte hervorming van de Mudawana precies in? En wat is, ruim een jaar later, het resultaat?

Toen Zeinab Abotalib medicijnen ging studeren, behoorde ze tot de eerste lichting vrouwelijke geneeskundestudentes. Na haar afstuderen zette ze in het universiteitsziekenhuis twee afdelingen op: een kinderzorgafdeling en een IVF-kliniek. Inmiddels is Zeinab met haar zevenenveertig jaar de meest hooggeplaatste vrouwelijke gynaecologe van Saoedi-Arabië.

Samah Sahawn is een van de gezichten van de Saoedische tv-zender Il Ikhbarija. De 25-jarige presentatrice van nieuws- en medische programma’s studeerde politieke wetenschappen in Jordanie.