Nederland in 2120: waar staan onze huizen?

Hoewel er dus wel wat aan het schuiven is, ontbreekt nog altijd de echte urgentie vanuit de overheid om de wooncrisis effectief aan te pakken. Daarom ging VPRO Tegenlicht dit jaar op zoek naar burgerinitiatieven waarin het probleem op een unieke en heel eigen manier wordt bestreden. Tijdens de woonpioniersverkiezing van dit jaar werden er twee winnaars aangewezen: jongerenproject SET en Peel Natuurdorpen, de favoriet van het publiek. Die laatste zou je een nieuw verdienmodel voor de boeren kunnen noemen. Boeren, gaan op landbouwgrond, nieuwe natuur aanleggen. Daartussen komen huisjes te staan die zij bijvoorbeeld kunnen verhuren. De initiatiefnemers willen de boer toekomstperspectief bieden, een bijdrage leveren aan de woningnood en tegelijkertijd zorgen voor nieuwe natuur. Meerdere vliegen in één klap dus. Voorzitter Pierre Bos legt het hele plan uit…

Als we denken aan Nederland in de toekomst, zullen veel mensen wellicht een doemscenario voor zich zien. Dijken die niet hoog genoeg zijn, dorpen die worden overspoeld door uitdijende rivieren, sterftegolven door extreme hitte en ga zo maar door. Maar wat als Nederland een gidsland wordt, dat andere landen de weg wijst? Een team van onderzoekers van Wageningen University & Research presenteerde een toekomstvisie voor Nederland in 2120, waar economische ontwikkeling en een natuurinclusieve samenleving hand in hand gaan. Die wetenschappers denken dat Nederland niet per se gedeeltelijk onder water hoeft komen te staan. Als we wereldwijd onze uitstoot terugdringen, kunnen we grote steden als Amsterdam en Den Haag behouden. Wel moeten we nu al goed kijken wáár we willen bouwen. Op dit moment wordt er geïnvesteerd in bouwen in lage delen van Nederland. Of langs rivieren. Klinkt mooi en naast stromend water wonen is wellicht idyllisch, maar verstandig is het niet. Hoe moet het dan wel?

Over de natuur gesproken: we blikken nog even terug op onze uitzending van afgelopen zondag, Boeren, burgers en beren. Misschien heb je ‘m gezien, misschien niet (dan kun je de uitzending hier terugkijken). Tussen alle krachtige natuurherstellers zat een opvallende man die ons als het ware aan de hand meenam langs vlechtheggen op het boerenland. Deze Jaap Dirkmaat is natuurbeschermer, autodidact en directeur van de VNC, de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap en ontwikkelde een Deltaplan voor het landschap. Hij pleit voor een simpele ingreep in Nederland om verdwijnende soorten te laten terugkeren in het landschap: de vlechtheg, horizontaal gevlochten takken waar van alles omheen groeit. En de boer wil best meewerken aan deze verandering van zijn land, als je hem maar goed betaalt. ‘Ik zie de boer als een ondernemer,’ zegt Dirkmaat. Hoe gaat hij te werk?

Nu steeds duidelijker wordt hoe groot de gevolgen zijn van de klimaatramp, is de vraag: wat kunnen we nog meer doen dan we nu al doen, hoe blijven we hoopvol en wat betekent het voor je gemoed als je hier dag in dag uit, mee bezig bent?Tegenlicht-redacteur Tom Reijner spreekt hierover met klimaatactivisten, wetenschappers en journalisten op een plek die voor hen iets zegt over de klimaatstrijd. In deel 2 van deze reeks is het de beurt aan Jaap Tielbeke, klimaatjournalist van de Groene Amsterdammer en schrijver van het boek Een beter milieu begint niet bij jezelf. Het gesprek was op het Malieveld in Den Haag. Waarom wilde hij daar afspreken? Wat zegt het Malieveld volgens Jaap over klimaatverandering? En welke systeemverandering ziet hij voor zich?